سيد علي اكبر قرشي

25

قاموس قرآن ( فارسي )

آن را ( آب باران ) تلخ و شور قرار ميداديم و وقت تبخير ، املاح دريا با آن تبخير ميشد چرا شكر نميكنيد ؟ ! اين كلمه در كلام الله مجيد سه بار آمده است : فرقان : 53 ، فاطر : 12 ، واقعه : 70 . اجْر : مزد ، ثواب و پاداش كه در مقابل عمل نيك به انسان ميرسد اجير : كسى كه در مقابل مزد كار مىكند . استيجار بمزدورى گرفتن در قرآن مجيد به ثواب آخرت و دنيا هر دو اطلاق شده است * ( « وَلأَجْرُ الآخِرَةِ أَكْبَرُ » ) * نحل : 41 * ( « وَآتَيْناه أَجْرَه فِي الدُّنْيا » ) * عنكبوت : 27 . و نيز بمهريّهء زنان اجر گفته شده * ( « وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ » ) * نساء : 25 . راغب در مفردات تصريح مىكند كه : اجر فقط در مزد عمل خوب گفته مىشود بر خلاف جزاء كه در عمل خوب و بد هر دو استعمال مىشود ناگفته نماند در تمام قرآن كريم ، اجر در مقابل عمل نيك استعمال شده حتى در آيهء * ( « فَلَمَّا جاءَ السَّحَرَةُ قالُوا لِفِرْعَوْنَ أَ إِنَّ لَنا لأَجْراً » ) * شعراء : 41 زيرا كه ساحران عمل خويش را آنوقت خوب ميدانستند در آيهء * ( « كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ » ) * آل عمران : 185 به نظر ميايد مراد از اجور اعمّ باشد مجمع البيان در تفسير آيه ميگويد : بجزاى اعمالتان ميرسيد خير باشد خير ، شرّ باشد شرّ ، در تفسير بيضاوى و كشّاف نيز شامل جزاء اعمال نيك و بد دانسته‌اند . اما نميشود اين آيه را از قاعدهء كلَّى كه راغب تصريح كرده مستثنى دانست ، مخصوصا كه در قرآن فقط در يكجاست . به نظر ميايد كه : مراد از آيهء شريفه تشويق باشد كه : كار خوب كنيد زيرا پاداش آن را فقط در قيامت تمام و كامل خواهيد ديد و هيچ مانعى از اين معنى به نظر نميرسد كلمهء اجر با سائر صيغ آن 110 بار در قرآن آمده است . اجَل : مدّت معيّن و آخر مدّت . راغب در مفردات گويد : اجل مدّتى است كه براى چيزى معين شود و اجل انسان مدّت حيات اوست .